Risk Analizi Kaç Yılda Bir Yapılır?

Risk analizi kaç yılda bir yapılır sorusunun yanıtı, işyerinin tehlike sınıfına göre değişiklik gösterir. İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında çok tehlikeli işyerlerinde en geç 2 yılda, tehlikeli işyerlerinde 4 yılda ve az tehlikeli işyerlerinde 6 yılda bir risk değerlendirmesinin yenilenmesi gerekir. Bu süreler, işyerlerinde çalışanların sağlığını ve güvenliğini etkileyebilecek tehlikelerin düzenli olarak değerlendirilmesi amacıyla belirlenmiştir.

Ancak risk değerlendirmesinin yenilenmesi için her zaman belirtilen sürelerin dolması beklenmez. İşyerinin taşınması, yeni ekipmanların kullanılması veya iş kazası yaşanması gibi durumlarda mevcut değerlendirme yeniden gözden geçirilmelidir.

Risk Analizi Nedir?

Risk analizi, işyerinde çalışanların sağlığını ve güvenliğini tehdit edebilecek tehlikelerin belirlenmesi ve bu tehlikelerden kaynaklanabilecek risklerin incelenmesi sürecidir. İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarında risk analizi, risk değerlendirmesi çalışmalarının bir parçası olarak gerçekleştirilir.

Çalışma ortamındaki makineler, elektrik tesisatları, kullanılan kimyasallar ve çalışma yöntemleri değerlendirme kapsamına alınabilir. Belirlenen risklerin ortadan kaldırılması veya azaltılması için gerekli önlemler planlanır.

Risk Analizi Kaç Yılda Bir Yenilenir?

Risk değerlendirmesinin yenilenme süresi, işyerinin az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli sınıfta bulunmasına göre belirlenir. Yönetmelikte belirtilen süreler, değerlendirmenin tamamen yenilenmesi için öngörülen en uzun aralıklardır.

• Çok tehlikeli işyerleri: En geç 2 yılda bir
• Tehlikeli işyerleri: En geç 4 yılda bir
• Az tehlikeli işyerleri: En geç 6 yılda bir

Çok Tehlikeli İşyerlerinde Risk Analizi

Çok tehlikeli sınıfta bulunan işyerlerinde risk değerlendirmesi en geç 2 yılda bir yenilenmelidir. Madencilik ve belirli inşaat faaliyetleri gibi yüksek risk taşıyan işlerde çalışma ortamındaki tehlikelerin düzenli olarak takip edilmesi önemlidir.

İşyerinde kullanılan ekipmanların veya çalışma yöntemlerinin değiştirilmesi halinde iki yıllık sürenin tamamlanması beklenmeden ilgili riskler yeniden değerlendirilmelidir.

Tehlikeli İşyerlerinde Risk Analizi

Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde risk değerlendirmesinin en geç 4 yılda bir yenilenmesi gerekir. Bu süreçte üretim faaliyetleri, kullanılan makineler ve çalışanların maruz kalabileceği tehlikeler dikkate alınmalıdır.

Çalışma koşullarında önemli değişiklikler meydana geldiğinde mevcut değerlendirme güncellenmelidir.

Az Tehlikeli İşyerlerinde Risk Analizi

Az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde risk değerlendirmesi en geç 6 yılda bir yenilenmelidir. Büro ve benzeri çalışma ortamlarında elektrik güvenliği, ergonomik koşullar, yangın tehlikeleri ve kayma veya düşme riskleri değerlendirme kapsamında ele alınabilir.

Az tehlikeli sınıfta bulunulması, işyerinin risk değerlendirmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Risk Analizi Hangi Durumlarda Yeniden Yapılmalıdır?

Risk değerlendirmesi, işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenen süreler dolmadan da yenilenebilir. İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında yeni risklerin ortaya çıkmasına neden olabilecek değişikliklerde değerlendirmenin tamamının veya ilgili bölümünün yenilenmesi gerekir.

Risk değerlendirmesinin yeniden yapılmasını gerektirebilecek başlıca durumlar şunlardır:

• İşyerinin taşınması veya binalarda önemli değişiklikler yapılması
• Yeni makine, ekipman, teknoloji veya kimyasal maddelerin kullanılmaya başlanması
• Üretim yöntemlerinin değiştirilmesi
• İş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olay meydana gelmesi
• Çalışma ortamı ölçümleri veya sağlık gözetimi sonuçlarına göre gerekli görülmesi
• İşyerini etkileyen iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında değişiklik yapılması
• İşyeri dışından kaynaklanan yeni bir tehlikenin ortaya çıkması

Bu durumlarda mevcut risklerin değişip değişmediği incelenerek gerekli önlemler yeniden belirlenmelidir.

Risk Analizi Nasıl Yapılır?

Risk analizi, işyerindeki tehlikelerin belirlenmesiyle başlayan ve gerekli güvenlik önlemlerinin planlanmasıyla devam eden bir süreçtir. Değerlendirme sırasında işyerinin faaliyetleri, kullanılan ekipmanlar ve çalışanların karşılaşabileceği tehlikeler dikkate alınır.

Tehlikelerin Belirlenmesi

İlk aşamada çalışma ortamındaki tehlike kaynakları tespit edilir. Makine ve ekipmanlar, elektrik tesisatları, kimyasal maddeler ve çalışma alanlarının fiziksel özellikleri incelenir.

Risklerin Değerlendirilmesi

Belirlenen tehlikelerin çalışanlar üzerinde oluşturabileceği etkiler değerlendirilir. Olası zararların şiddeti ve gerçekleşme ihtimali dikkate alınarak risklerin öncelik sırası belirlenir.

Önlemlerin Planlanması ve Takibi

Risklerin ortadan kaldırılması veya azaltılması amacıyla uygulanacak güvenlik önlemleri kararlaştırılır. Alınacak tedbirler, sorumlu kişiler ve tamamlanma süreleri kayıt altına alınır.

Belirlenen önlemlerin uygulanıp uygulanmadığı takip edilerek risk değerlendirmesinin güncel tutulması sağlanır.

Risk Analizini Kim Yapar?

İşyerlerinde risk değerlendirmesinin yapılmasını sağlama sorumluluğu işverene aittir. Değerlendirme çalışmaları, mevzuatta belirtilen kişilerden oluşturulan bir ekip tarafından yürütülür.

Risk değerlendirmesi ekibinde aşağıdaki kişiler yer alır:

• İşveren veya işveren vekili
• İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi
• İşyerindeki çalışan temsilcileri
• İşyerindeki destek elemanları
• İşyerinin faaliyetleri ve tehlikeleri hakkında bilgi sahibi çalışanlar

İhtiyaç duyulması halinde işyeri dışındaki kişi ve kuruluşlardan destek alınabilir. Ancak dışarıdan hizmet alınması, işverenin risk değerlendirmesine ilişkin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Risk Analizi Yapılmazsa Ne Olur?

Risk değerlendirmesinin yapılmaması veya gerekli durumlarda yenilenmemesi, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırılık oluşturur. Bu nedenle işverenlerin değerlendirme süreçlerini takip etmeleri ve ilgili belgeleri güncel tutmaları gerekir.

Risk değerlendirmesi yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında idari para cezaları uygulanabilir. Cezaların tutarı, ilgili yılın mevzuatına ve ihlalin niteliğine göre değişiklik gösterebilir.

Ayrıca işyerindeki tehlikelerin zamanında belirlenememesi, iş kazası ve meslek hastalığı risklerinin artmasına neden olabilir.

Risk Analizi ile Acil Durum Planı Arasındaki Fark Nedir?

Risk analizi ile acil durum planı, iş sağlığı ve güvenliği kapsamında farklı amaçlarla hazırlanan çalışmalardır. Risk değerlendirmesinde işyerindeki tehlikeler belirlenerek bu tehlikelerin oluşturabileceği riskleri azaltmaya yönelik önlemler planlanır.

Acil durum planında ise yangın, patlama, doğal afet ve benzeri olaylarda uygulanacak müdahale ve tahliye süreçleri düzenlenir. Her iki çalışmanın da ilgili mevzuata uygun şekilde hazırlanması ve gerekli durumlarda güncellenmesi gerekir.

Risk Analizinin Zamanında Yenilenmesinin Önemi

Risk analizi, işyerinin tehlike sınıfına göre en geç 2, 4 veya 6 yılda bir yenilenmeli ve çalışma koşullarında önemli değişiklikler meydana geldiğinde yeniden değerlendirilmelidir. Kuzey Ege OSGB tarafından sunulan iş sağlığı ve güvenliği hizmetleriyle risk değerlendirmesi süreçlerinin mevzuata uygun şekilde yürütülmesi ve çalışanlar için daha güvenli çalışma ortamlarının oluşturulması desteklenebilir.